Sanitation

काठमाडौंमै छैन, पर्याप्त शौचालय

- इन्द्रलक्ष्मी घिमिरे, काठमाडौं

सिर ३, २०७५ - सरकारले ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’ को नारा घन्काउँदै आर्थिक समृद्धिको योजना अघि सारिरहँदा मुलुकमा भने अझै शत प्रतिशत जनता शौचालयको सहज पहुँचमा पुग्न सकिरहेका छैनन् । आर्थिक विकास मात्रै नभई सभ्यताको सूचकको रुपमा समेत मानिने शौचालय सबैको घर–घरमा बन्न सकेको छैन । मुश्किलले ६० वटा जिल्ला मात्रै खुल्ला दिसा मुक्त जिल्ला घोषणा भएका छन् । सरकारले सरसफाई र जनतामा चेतना स्तर बढेको बताइरहँदा अझै ८ प्रतिशत बालबालिका झाडापखलाको प्रकोपबाट आक्रान्त छन् ।

सन् २०३० सम्म सबैको लागि दिगो खानेपानी र सरसफाईको व्यवस्थापन गरी दिगो विकास लक्ष्य हासिल गर्ने सरकारी लक्ष्य पूरा गर्न सरकारी योजना पर्याप्त छैनन् । चेतनाको स्तर बढेको जतिसुकै दाबी गरेपनि आजका दिनसम्म पनि शौच पछि साबुनपानीले हात धुनुपर्छ भन्ने सामान्य ज्ञानबारे ग्रामिण मात्रै होइन कतिपय शहरी भेगकै जनतापनि सचेत छैनन् । २०६७ सालसम्म ५ मध्ये २ वटा घरमा मात्रै शौचालय रहेकोमा आजको दिनसम्म आइपुग्दा एक सयमा ९८ घरमा शौचालय पुगेको सरकारको दावी छ । यद्यपि १७ वटा जिल्लाको अवस्था जस्ताको त्यस्तै छ । अझ मुलुकभरि नै व्यवस्थित शौचालयको अभाव छ । शहरी भेगमा समेत पर्याप्त शौचालयको व्यवस्था छैन । ग्रामिण भेगको त फरक कुरा राजधानी काठमाडौंमा समेत पर्याप्त सार्वजनिक शौचालय छैन । ४० लाख जनसंख्या रहेको दावी गरिएको राजधानीमा मुश्किलले ४० देखि ४५ वटा सार्वजनिक शौचालय छन् । त्यसमा पनि न त ती अपाङ्गमैत्री छन् न त पर्याप्त ।

नेपालमा मात्रै होइन अझैपनि संसारभरि लगभग साढे ४ करोड मानिस सुरक्षित शौचालयको पहुँच बाहिर छन् । विश्वका एक तिहाई विद्यालयहरुमा अझै पनि शौचालयको व्यवस्था नभएको त्यसबाट महिनावारीका समय छात्राहरु बढी प्रभावित हुने गरेको राष्ट्रसंघीय तथ्याङ्क छ । विश्वका १० जनामध्ये एकजनाले अझैपनि शौचलयमा शौच गर्ने विकल्प नपाएको विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएको छ । यसैबीच आज विश्व शौचालय दिवश विभिन्न चेतनामुलक कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । यसपटकको नारा ''चर्पी–हाम्रो प्राकृतिक आवश्यकता ''तय गरिएको छ ।

प्रकाशित:मंसिर ३, २०७५

Source: Radio Kantipur

"""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

शौचालयमै पाइन्छ स्यानिटरी प्याड

 १५ भाद्र २०७५, शुक्रबार १२:२६

काठमाडौ : कुनै समय औषधी पसल र केही खास खास पसलमा मात्र पाइने स्यानिटरी
प्याड अहिले शौचालयमै पाउन थालेको छ । काठमाडौका केही सार्वजनिक शौचालयले
स्यानिटरी प्याड समेत बेच्न थालेका छन् ।

Read more: शौचालयमै पाइन्छ स्यानिटरी प्याड

आफै सफा हुने शौचालय बनाउने को हुन्, यी युवा ?

नेपालको पहिलो प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणाले बेलायत भ्रमणमा जाँदा आफै सफा हुने शौचालयमा दिसा गर्नुभएको कुरा कहिलेकाहीं चुट्किला भन्ने शीलशीलामा सुन्नु भएकै होला ? यो कति हदसम्म सत्य हो वा हसाउने मसला बनाउन मात्र यसो भनिएको हो ? त्यो त भन्नेले नै जानुन् ।

त्यत्तिबेला सुनेको कुरा अहिले भने सत्य साबित भएको छ । त्यो पनि बेलायतमा होइन, नेपालमै । सुन्न, हेर्न, देख्न मात्र होइन, अबको केही समयपछि त तपाई आफैले प्रयोग गर्न पाउनुहुन्छ । यस्तो शौचालयमा दिसापिसाब गरेपछि मानिसले सफा गरिरहनु पर्दैन । शौचालय आफैले स्वचालित तरिकाले सफाइ गर्छ ।

Read more: आफै सफा हुने शौचालय बनाउने को हुन्, यी युवा ?

चर्पी साहु

हिजो पत्रिकामा पढें, एकजनाको १५ वटा बस रहेछ । उसले गर्व साथ त्यो कुरा भन्दै थियो । फिल्म हल, मल, हस्पिटल ई. मा ५ तारे सुविधाहरू भित्रि सके, तिनले प्रशस्त ग्राहक पाएकै छन् । अव शौचालयमा ५ तारे सुविधा उपलब्ध हुने गरि यसलाई व्यवसायको रूपमा लिनु पर्ने छ, जव सम्म यसलाइ सेवाको रुपमा हेरिन्छ यसले उन्नति गर्दैन ।

Read more: चर्पी साहु

स्मार्ट पार्किङ र इ–ट्वाइलेट योजना घोषणामै सीमित

शुक्रबार, ०१ असार २०७५, ०८ : ४८ |  हिमाल लम्साल  

काठमाडौं महानगरमा स्मार्ट पार्किङ र सार्वजनिक शौचालय तथा इ–ट्वाइलेट बनाउने योजना कागजमा नै सीमित भएको छ । काठमाडौं महानगरपालिकाले गत आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा स्मार्ट पार्किङ र सार्वजनिक शौचालय तथा इ–ट्वाइलेट बनाउने योजना सार्वजनिक गरेको थियो।

Read more: स्मार्ट पार्किङ र इ–ट्वाइलेट योजना घोषणामै सीमित

Page 1 of 16

Go to top